قبل از اينکه راه بيافتيد و عکس بگيريد، بايد بدانيد که چگونه ايده هاي خود را در بخشهاي جذاب عکس خود به مخاطبين نشان دهيد. بايد از خود بپرسيد که سوژه اصلي چيست؟

ترکيب بندي يا کمپوزيسيون (Composition)، در هم آميختن بخشها يا عناصر جداگانه و ايجاد يک کل است. در عکاسي براي گرفتن عکسهاي خوب، وجود چنين تفکري لازم و ضروري است.

رهنمودهاي زير از جمله نکاتي هستند که هنگام عکاسي بايد به آنها توجه شود، اما به کاربردن تمام آنها در هر عکس، لزومي ندارد زيرا در اين صورت جاي خلاقيت در آثار عکاسي شما کاملا حس خواهد شد. هنگامي که شما اين قوانين و ترفندها را آموختيد بيش از پيش براي يافتن زوايا، فرصتها و موضوعات جذاب عکاسي آماده خواهيد بود.

قبل از اينکه راه بيافتيد و عکس بگيريد، بايد بدانيد که چگونه ايده هاي خود را در بخشهاي جذاب عکس خود به مخاطبين نشان دهيد. بايد از خود بپرسيد که سوژه اصلي چيست؟ نور از چه زاويه اي بايد با سوژه برخورد کند؟ آيا عامل تصويري خاصي وجود دارد که بتواند به تاثير موضوع اصلي را افزايش دهد؟ اين سوژه بايد در کجاي کادر قرار بگيرد؟ تمام اينها نکات مهمي هستند که بايد در نظر گرفته شوند اما بازهم لزومي ندارد که شما تمام آنها را - مو به مو- اجرا کنيد.

● قانون يک سوم (۳/۱ )

قرنهاست که قانون يک سوم در ترکيب بندي مورد استفاده قرار ميگيرد و شايد مهمترين قانون و روش ترکيب بندي باشد. قانون يک سوم به اين شکل اجرا ميشود که کادر، به يک جدول ۳X۳ تقسيم ميشود.

نقاط تلاقي خطوط عمودي و افقي، بهترين جا براي قرار گرفتن بخشهاي مهم تصوير به شمار مي آيند. با قرار دادن بخش مهم تصوير خود در يکي از اين ۴ نقطه تلاقي، موضوع عکس خود را در موقعيتي بسيار جذابتر از زماني که آنرا درست در وسط کادر بگذاريد، قرار ميدهيد.

اين روش در زماني که عکس شما بيش از يک سوژه مهم دارد نيز بسيار مفيد است. اين نقاط حتي در حالتي که بيش از يکي از آنها مورد استفاده قرار بگيرد هم، کارايي دارند. استفاده ديگر از اين خطوط فرضي، در زماني است که بخواهيد کل تصوير را تنظيم کنيد، محل خط افق را انتخاب کرده يا جهت نگاه سوژه و...را مورد بررسي قرار دهيد. اين قانون، در واقع شکل ساده قانون تقسيمات طلايي است که در تمام عکسها و آثار ناشي بزرگان هنر، به نحوي، رعايت شده است.

● سادگي

سادگي، به اين معناست که اطلاعات تصويري موجود در يک عکس را تا حد امکان ساده نگهداريم. اگر موضوع اصلي عکس شما در بخش جلوي کادر و نزديک به دوربين قرار دارد ، بايد تا حد امکان پس زمينه اين سوژه را خلوت و ساده بگيريد تا چشم بيهوده به سمت جزئيات ناخواسته کشيده نشود. شما بايد بخشهاي بي اهميت را فاقد جذابيت نمايش دهيد تا آنچه حائز اهميت است، کاملا توجه بيننده را جلب کند. به خصوص بايد از پس زمينه يا فضايي که خطوط متعددي در آن است اجتناب کنيد. زيرا خطوط به سادگي چشم را به دنبال خود کشانده و از موضوع دور ميکنند.

● قاب بندي

تعيين قاب (کادر يا فريم frame) تدبيري است که در طي آن عکاس با اشتفاده از عوامل موجود در صحنه، معناي بيشتري به سوژه خود ميبخشد. اين قاب ميتواند هر چيزي باشد، چند بوته، درختان، يک پنجره يا يک درب، همه ميتوانند قابي ديگر در قاب اصلي عکس ايجاد کرده و توجه بيننده را به موضوع اصلي معطوف نمايند. شما براي انجام دادن اين کار بايد بسيار مراقب باشيد که فاصله و نور دوربين را بر روي اسن قاب تنظيم نکنيد، بلکه شما باشد فاصله و نورسنجي را براي سوژه درون قاب انجام دهيد. اگر شرايط نور را طوري فراهم کنيد که بتوانيد از ديافراگم بسته استفاده کنيد بسيار بتر است، زيرا عمق ميدان وضوح بيشتري خواهيد داشت. ممکن است که نور سنجي صحيح موجب شود بخشي از اين قاب، تاريکتر از بقيه عکس باشد، که اين حالت هم ميتواند به حس دراماتيک عکس کمک کند.

●بافت

بافت ميتواند تا حد زيادي بر جذابيت عکس بيافزايد. هنگامي که بيننده بافت يک جسم را در عکس ببيند، تخيل خود را بيش از پيش به کار انداخته و تصور لمس اين جسم را در مغز خود ايجاد ميکند. اينکار مخاطب را بيش از پيش وارد دنياي عکس ميکند. بافت، به خصوص هنگام عکاسي از صخره ها، ديوارها، سطوح مختلف، دستها و برگ درختان تاثير گذار خواهد بود. براي اينکه از قابل رويت بودن بافت اجسام در عکس اطمينان يابيد، بايد نور رتا طوري تنظيم کنيد که از کنار بر سطح بتابد و با ايجاد نور و سايه، بافت سطح را به نمايش بگذارد.

● خطوط هادي

خطوط هادي، براي هدايت چشم به سمت موضوع اصلي يا وارد عمق تصوير کردن بيننده مورد استفاده قرار ميگيرند. خطوط مستقيم، منحني، موازي يا اريب همه در افزايش توجه نقش عمده اي دارند. جاده ها، رودخانه، نهر، پل، شاخه ها يا رديف نرده ها همه نمونه هايي از موارد بيشمار خطوط جذاب در تصوير هستند. توجه کنيد که خطوط هادي، با خطوط بي هدفي که توجه را از سوژه دور ميکنند و در بخش "سادگي" مورد اشاره قرار گرفته اند، متفاوت هستند.

● رنگ

رنگها، احساسات و عواطف را به عکس وارد ميکنند. ترکيب بندي رنگهايي خاص ميتواند موجب بهت و حيرت بيننده شوند. رنگها ميتوانند هرنوع تاثير و تاکيدي را ايجاد کنند. اما بايد مراقب باشيد که با بازي رنگها، توجه را از موضوع اصلي دور نکنيد.
شايد بد نباشد که عنوان اين نکات کليدي را يادداشت کرده و هنگام تمرين عکاسي همراه داشته باشيد. طبعا، مانند هر کار ديگر، تمرين و آزمودن امکانات مختلف تصوير، ضامن موفقيت است. اگر بتوانيد از هر سوژه عکسهايي از زواياي متعدد و نورهاي مختلف بگيريد و آنها را با يکديگر مقايسه کنيد، بهتر متوجه ارزش استفاده از راهکارهاي مذکور خواهيد شد.